Πρόταση έγκρισης λειτουργίας από το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 Διεπιστημονικού Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών (ΔΠΠΣ) με τίτλο: «Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση (Special and Inclusive Education)» (σύμφωνα με το άρθρο 71, του Νόμου 4957/2022) μεταξύ των Τμημάτων:
1. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης
2. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών
3. Τμήμα Ψυχολογίας
της Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών (ΣΚΑΕΠ) του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Τη γραμματειακή και διοικητική υποστήριξη του ΔΠΠΣ παρέχει το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, το οποίο ορίζεται ως επισπεύδον Τμήμα.
Η ανάγκη για τον σχεδιασμό του προτεινόμενου Διεπιστημονικού Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών με τίτλο «Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση (Special and Inclusive Education)» υπαγορεύτηκε από το σύγχρονο επιστημονικό, ακαδημαϊκό και κοινωνικό πλαίσιο. Οι συνεχείς μεταβολές στη δομή της εκπαίδευσης στο διεθνή, αλλά και στον Ελλαδικό χώρο, προσιδιάζουν στην ανάγκη για υψηλά επίπεδα εξειδίκευσης στον τομέα των Επιστημών της Αγωγής.
Το αντικείμενο του Διεπιστημονικού Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών (ΔΠΠΣ) με τίτλο «Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση (Special and Inclusive Education)» αφορά την εκπαίδευση και κατάρτιση επιστημόνων/ισσών-εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης (Ειδικών Παιδαγωγών Νηπιαγωγών ΠΕ61 και Δασκάλων ΠΕ71) που θα στελεχώσουν τις εκπαιδευτικές δομές Γενικής και Ειδικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με σαφώς προσδιορισμένα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα. Σε ό,τι αφορά την κατηγοριοποίηση κατά ISCED 2013, το ΔΠΠΣ μπορεί να καταταγεί, πρωτίστως, στον κωδικό 0111 και να ενισχύσει τα μαθησιακά αποτελέσματα και τα προσόντα των αποφοίτων σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό και Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Ανώτατης Εκπαίδευσης. Το ΔΠΠΣ συνδέεται με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, τις πολιτικές συμπερίληψης και τις στρατηγικές για την εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς.
Οι κύριοι σκοποί του ΔΠΠΣ είναι:
1. Η εκπαίδευση και κατάρτιση ειδικών επιστημόνων/ισσών με τις απαραίτητες γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις για την αποτελεσματική υποστήριξη και διδασκαλία ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή και αναπηρίες, προωθώντας παράλληλα τις αρχές της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης.
2. Να καλλιεργεί και να προάγει την Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση ως επιστήμη μέσω της ακαδημαϊκής διδασκαλίας και της έρευνας, τόσο της βασικής όσο και της εφαρμοσμένης στο πεδίο της εκπαίδευσης. Αυτό επιχειρείται μέσω της έμφασης που δίνεται κατά την προπτυχιακή διδασκαλία στην προοπτική της ανάπτυξης των ερευνητικών δεξιοτήτων φοιτητών/τριών, που είναι απαραίτητες στον/στην νέο/α επιστήμονα/ισσα για μια επιτυχή σταδιοδρομία.
3. Να παρέχει στους φοιτητές και στις φοιτήτριες εκπαιδευτική και διδακτική – παιδαγωγική επάρκεια.
4. Να παρέχει στον/στην πτυχιούχο τα απαραίτητα εφόδια ως μελλοντικό/ή επαγγελματία, εξασφαλίζοντάς του/της, στο μέτρο του δυνατού, μια άρτια θεωρητική, ερευνητική και πρακτική κατάρτιση, η οποία θα του/της επιτρέπει να συμμετέχει στην ανάπτυξη της γνώσης και να έχει τις βάσεις για μια επιτυχημένη επαγγελματική σταδιοδρομία στον ιδιωτικό, δημόσιο αλλά και ακαδημαϊκό τομέα.
Οι σκοποί που προαναφέρθηκαν ενισχύονται και μέσω του προγράμματος της υποχρεωτικής Πρακτικής Άσκησης. Ενδεικτικό της έμφασης που δίνεται στην καλλιέργεια της εφαρμοσμένης γνώσης στην ειδική και συμπεριληπτική εκπαίδευση είναι πως η πρακτική άσκηση καταλαμβάνει ουσιαστικά διάρκεια ενός έτους, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές εκπόνησης πρακτικής άσκησης. Στα πλαίσια του τελευταίου έτους οι φοιτητές/τριες προετοιμάζονται επαρκώς για την επίσκεψη στις δομές Πρακτικής Άσκησης και ενδυναμώνονται οι πρακτικές τους δεξιότητες μέσω των ομαδικών εποπτικών συναντήσεων.
Οι επιμέρους στόχοι του ΔΠΠΣ είναι:
• Η υψηλή ποιότητα σπουδών στη βασική και εφαρμοσμένη γνώση των αντικειμένων (σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό και Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων), μέσα σε πνεύμα ανθρωπισμού και αλληλεγγύης.
• Η υψηλή ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας στο πλαίσιο μιας φοιτητοκεντρικής προσέγγισης, με απώτερο σκοπό την επιστημονική, προσωπική και κοινωνική ενδυνάμωση των αποφοίτων για την μετάβασή τους στην αγορά εργασίας.
• Η διαρκής ανανέωση των γνωστικών αντικειμένων, του περιεχομένου και των εκπαιδευτικών διαδικασιών του ΔΠΠΣ με σκοπό την προσαρμογή του στο διαρκώς μεταβαλλόμενο επιστημονικό πεδίο της Ειδικής και Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης τον 21ο αιώνα, προκειμένου οι φοιτητές και οι φοιτήτριες να αποκτήσουν μια όσο το δυνατόν πληρέστερη και ακριβέστερη εικόνα του επιστημονικού χώρου στη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών τους.
• Η σύνδεση της θεωρίας και πράξης με τα εργαστήρια στα Υποχρεωτικά μαθήματα και τα μαθήματα της Πρακτικής Άσκησης είναι βασικό πλεονέκτημα του ΔΠΠΣ που το χαρακτηρίζει ως ένα πρόγραμμα που συνδέει τη θεωρία με την πράξη.
• Η υψηλή ποιότητα της έρευνας και η προώθησή της στην κοινότητα και την κοινωνία, καθώς και η αποτίμηση του αντίκτυπού της στην αγωγή, τη μόρφωση και την κοινωνικοποίηση των μελλοντικών πολιτών.
• Η εκπαίδευση εκπαιδευτικών με δεξιότητες στην έγκαιρη ανίχνευση δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, τη διεπιστημονική προσέγγιση, τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών για εκπαιδευτική παρέμβαση, καθώς και την προαγωγή της πολυπολιτισμικότητας, των δικαιωμάτων του παιδιού και της ισότητας στην εκπαίδευση.
Περισσότερες πληροφορίες μπορούν να αναζητηθούν στην ιστοσελίδα του υπό ίδρυση Διεπιστημονικού Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση»
https://sie.uowm.gr
